ประเพณีทำบุญเดือนสิบ (วันสารท)

Sep
16


       วันทำบุญเดือนสิบมาถึงแล้ว  ปีนี้ตรงกับวันเสาร์ที่  19  กันยายน  2552     ประเพณีการทำบุญเดือนสิบของชาวพังงาตรงกับวันแรม  15  ค่ำ  เดือน  10    ของทุกปี  โดยมีความเชื่อว่า  บรรพบุรุษ หรือญาติพี่น้องที่ล่วงลับไปแล้ว  โดยเฉพาะผู้ที่มีบาปจะตกนรกทนทุกข์ทรมาน  หรือที่เรียกกันว่า  “เปรต”    จะได้รับการปล่อยตัวจากนรกให้ขึ้นมาพบลูกหลานในเมืองมนุษย์เพื่อขอส่วนบุญตั้งแต่วันแรม  1  ค่ำเดือน  10  เรียกวันนี้ว่า  “วันรับตายาย”    จนกระทั่งถึงวันแรม  15  ค่ำ  เดือน  10    จะมีการทำบุญใหญ่เพื่ออุทิศส่วนบุญส่วนกุศลให้กับเปรตเหล่านั้น  ชาบ้านเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า  “วันส่งตายาย” 




          ประเพณีทำบุญเดือนสิบ  เป็นการแสดงให้เห็นถึงวัฒนธรรมทางด้านจิตใจต่อบรรพชน  งานนี้มีความสำคัญมากสำหรับชาวพุทธ  กล่าวคือ  เมื่อใกล้ถึงวันทำบุญเดือนสิบ  ทุกครอบครัวต่างก็เตรียมข้าวของเพื่อการทำบุญ  ผู้ที่จากภูมิลำเนาไปอยู่ที่อื่นทั้งใกล้และไกลก็จะกลับบ้ายของตนเพื่อร่วมทำบุญกันโดยทั่วหน้า   การทำบุญเดือนสิบจึงเป็นงานประเพณีที่ก่อให้เกิดการชุมนุมเครือญาติด้วยอีกทางหนึ่ง


 



 


         สิ่งของที่จะต้องเตรียมในการทำบุญเดือนสิบ นอกจากอาหารหวาน  อาหารคาวเพื่อถวายพระภิกษุแล้ว  จะต้องมีขนมประจำเทศกาลนี้อีกด้วยคือ  ขนมต้ม  ขนมเทียน  ขนมลา  ขนมพอง  ขนมชุบไส้  ขนมไข่ปลา  ขนมสะบ้า  และกระยาสารท พอถึงวันแรม  15  ค่ำ  เดือน  10  ซึ่งถือเป็นวันสำคัญ  ทุกครอบครัวจะนำอาหารหวาน คาว  ใส่สำรับไปถวายพระภิกษุ  พร้อมตะกร้าใส่เครื่องครัวทาน   (ซึ่งมีข้าวสาร  อาหารแห้ง  ผลไม้  และของกินของใช้อื่นๆ ที่บรรพบุรุษชอบ)  นำไปถวายวัด  และสิ่งที่ขาดไม่ได้คือ  “โทงเปรต”  (กระทงเปรต  เย็บด้วยใบตองเป็นรูปกระทง)   ในโทงเปรตจะใส่ข้าวสุก อาหารและขนมประจำเทศกาลอย่างละเล็กน้อย   สำหรับของในโทงเปรตนั้นเชื่อกันว่าจัดให้สำหรับเปรตได้กินได้ใช้และพากลับไปเมืองนรกด้วย   สำหรับพิธีกรรมทางศาสนานั้น  มีการสวดมนต์ไหว้พระ  รับศีล  ฟังธรรม  ถวายสังฆทาน  ตักบาตรข้าวสาร  มีการทำทานโดยแจกขนมและเงินแก่พวกชาวเล  (ชาวไทยใหม่  หรือ มอร์แกน)  และกรวดน้ำเพื่ออุทิศส่วนบุญส่วนกุศลแก่เปรต



            การชิงเปรต  เป็นประเพณีรูปแบบหนึ่งที่มีเฉพาะท้องถิ่น   หลังจากทำบุญตักบาตรแล้ว  จะนำโทงเปรตไปตั้งที่ร้านเปรต  (ร้านที่ยกพื้นสูงขึ้นคล้ายร้านวางของสูงประมาณ  2  เมตร)  เมื่อถึงเวลาพระบังสุกุลเปรตก็จุดเทียนที่โทงเปรตพร้อมกับกรวดน้ำที่ร้านเปรต  หลังจากบังสุกุลเสร็จก็จะเป็นการชิงเปรตของพวกชาวเล  ซึ่งจะขึ้นไปแย่งชิงข้าวของในโทงเปรตกันอย่างสนุกสนานตามประเพณีของพวกเขา



           นอกจากนี้แล้วในระหว่างเทศการทำบุญเดือนสิบ  ยังมีการ  “แห่จาด”  ของชุมชนต่าง ๆ ไปถวายวัดด้วย  ถือเป็นการทำบุญอุทิศส่วนกุศลให้กับญาติที่ล่วงลับไปแล้วอีกส่วนหนึ่งด้วย  
 จาด  คือ กระจาด   ซึ่งชาวบ้านช่วยกันประดับตกแต่งให้สวยงาม  ภายในบรรจุอาหารแห้ง  ผลไม้  ขนมตามเทศกาล  ของกินของใช้  รวมทั้งเงินทอง  จัดสมโภชคืนหนึ่งแล้วแห่ไปถวายวัดของชุมชน   ถือเป็นความสามัคคีร่วมมือร่วมใจร่วมแรงของชุมชนอีกโสดหนึ่ง

No comments

?>